Mythen en godinnen in de schilderkunst

965c086124379b72e11e00166a5a06d0.jpg

Deze club gaat over schoonheid en sierlijkheid in de schilderkunst en poëzie, zoals bijvoorbeeld de schoonheid van Venus en andere mytiche godinnen - tenslotte is er geen god of godin in elk van ons?


CABANEL_Alexandre_Naissance_de_Venus.jpg

We verzamelen de schoonheid via internetbeelden en videoclips en zoeken het internet af op nieuws over - en analyses van - schilderijen, kunstenaars en tentoonstellingen. We trachten het te begrijpen, die wortels van onze cultuur. Last but not least vind je links naar andere websites over kunst en cultuur der godinnen. Ik hoop dat het jullie kan ontroeren zoals het mij ontroert, al die schoonheid. Stille dankbaarheid voor al dat mooi's.

Warme groetjes,
Calamandja

urbino4.JPG

Zie ook mijn andere kunstclub Naakten in de Kunst

Artemis of Diana - Jules Joseph Lefebvre

Artemis is in de Griekse mythologie de tweelingzus van Apollo. Ze is de dochter van oppergod Zeus en Leto (godin van de duistere nachten). Artemis behoort tot de twaalf hoofdgoden die op de Olympus woonden. Bij de Romeinen is de godheid bekend onder de naam Diana.

Appolo en Diana - Lucas Cranach de Oudere

Artemis wordt eerder geboren dan haar tweelingbroer Apollo en helpt haar moeder vervolgens bij de geboorte van haar broer.
Voor de oude Grieken was ze de berschermgodin van de kudden en het wild. Net als Apollo beschikt ze over pijlen die nooit missen. Artemis lijkt in veel opzichten op haar broer. Net als hem staat ze bekend om verstandigheid en schoonheid. Ze staat bekend als de eeuwige maagd. Hieraan is een verhaal verbonden waarbij de jonge Artemis op schoot zit bij haar vader. Als Zeus haar vraagt wat ze het liefst wil hebben antwoordt de godin: “Eeuwig maagd blijven”. Ze voegt daaraan toe dat ze ook een zilveren boog wil zodat ze altijd kan jagen. Daarnaast vraagt ze om nimfen die op haar jachthonden kunnen passen. Zeus moet lachen om de wensen van zijn dochter en besluit ze allemaal in te willigen.

Diana en haar nimfen (detail) - Willem van Mieris

Artemis en de maagdelijkheid

Artemis wil kost wat kost dat haar nimfen ook maagd blijven. Op een dag gaat dit mis als oppergod Zeus zijn oog op de nimf Callisto laat vallen. De god besluit de gedaante van zijn dochter aan te nemen om de nimf vervolgens te verkrachten. Callisto raakt hierdoor zwanger en wordt door Artemis weggestuurd. Als Hera erachter komt dat ze opnieuw door Zeus is bedrogen besluit ze Callisto uit wraak te veranderen in een berin. Als Zeus op een dag ziet dat Callisto’s volwassen geworden zoon Arcas de berin probeert te doden, krijgt hij spijt van zijn daden. Hij neemt beide van de aarde en plaatst ze aan de sterrenhemel: Callisto wordt de Grote Beer (Ursa Major) en Arcas de Kleine Beer (Ursa Minor). Dit tot woede van Hera die de watergodin Tethys om hulp vraagt. Tethys vervloekt de twee sterrenbeelden vervolgens waardoor ze altijd om de hemelpool moeten blijven draaien en nooit onder de horizon kunnen verdwijnen.

Diana na de jacht - Hans Makart

Tempel van Artemis

In de stad Efeze staat de tempel van Artemis. Het is het grootste tempelgebouw uit de oudheid en wordt tot zeven klassieke wereldwonderen gerekend. Het bouwwerk werd rond 550 v.Chr. voltooid. Van de tempel is vandaag de dag niet veel meer over. Er staan enkel nog een paar zuilen overeind.

Diana de jaagster - Giampietrino (Giovanni Pietro Rizzoli)

Bron: Historiek.net

Venus_botticelli_detail.jpg

De mooiste man van Florence is zonder enige twijfel Michelangelo’s David. Maar wie is de mooiste vrouw van Florence? Volgens ons is dat niemand minder dan Simonetta Vespucci, de jongedame die Botticelli’s Venus haar gezicht gaf:

Uit het schuim van de zee

Botticelli laat Venus, net als in de klassieke mythe, geboren worden uit het schuim van de zee. Dat schuim op de golven, dat door Botticelli fijntjes wordt weergegeven, zou afkomstig zijn van het zaad van Uranus, die door niemand minder dan zijn eigen zoon was ontmand.

De golven omringen Venus, staand op een schitterende schelp, die door de adem van de wind naar het land wordt gedreven, waar ze wordt opgewacht door Flora, die een prachtige, met bloemen versierde mantel voor de godin ophoudt om haar naaktheid te bedekken.

6740916661_5e07d13a50_o.jpg

Botticelli’s De geboorte van Venus is te bewonderen in de Galleria degli Uffizi in Florence. Alleen al voor dit schilderij is een bezoek meer dan de moeite waard, al is het aan te raden van tevoren kaartjes te reserveren, wil je niet te lang in de rij staan.

6740919881_f6dd40d268_o.jpg

Grote liefde

Achter Botticelli’s De geboorte van Venus gaat volgens de Italianen een zeer romantisch liefdesverhaal schuil. Botticelli kreeg de opdracht voor het doek van Giuliano di Piero de’ Medici, die tot over zijn oren verliefd was op Simonetta Vespucci.

Giuliano was in die tijd, samen met zijn broer Lorenzo, verantwoordelijk voor het bestuur van Florence. Terwijl Lorenzo voornamelijk de bestuurszaken voor zijn rekening nam, hield Giuliano zich bezig met paardenrennen en andere wedstrijden – ook en vooral om indruk te maken op Simonetta. Bij een van de toernooien prijkte Simonetta’s gezicht, eveneens vereeuwigd door Botticelli, op het te winnen vaandel, met daaronder de woorden L’unica e sola. Drie keer raden wie de race won…

Giuliano was echter niet de enige die voor de schoonheid van Simonetta was gevallen. Veel schilders uit de renaissance verwerkten haar in hun schilderijen – of ze nu model voor hen zat of niet. Het meisje stond daardoor al snel bekend als la bella Simonetta. Deze bella was ook Botticelli niet ontgaan. We zien haar meer dan eens opduiken in zijn werk, soms als hoofdfiguur, meestal als een van de vele nevenfiguren.

Helaas stierf Simonetta al op jonge leeftijd. Ze was pas 22 toen ze werd geveld door tuberculose, hetgeen ze niet overleefde. De grote liefde van zowel Giuliano als Botticelli bleef dus onbeantwoord, al deden ze allebei hun best om Simonetta zo vaak als mogelijk tot leven te wekken. Vandaar de opdracht van Giuliano aan Botticelli, al zou de opdracht voor het doek volgens andere bronnen van Giuliano’s broer Lorenzo zijn gekomen, die voor zijn broer een bijzonder aandenken aan zijn grote liefde wilde laten maken.

6740921165_ea84a85cbb_o.jpg

Venus-Botticelli

Hoe dan ook, haar gelaat stond gelukkig in ieders geheugen gegrift, zodat Botticelli negen jaar na haar dood nog altijd een schitterend portret van haar kon maken, in de gedaante van Venus – godin van de schoonheid. Zo zou haar frisse schoonheid altijd door blijven leven, lang na haar dood en na die van haar aanbidders.

Botticelli zorgde overigens ook op een andere manier voor een eeuwige erfenis. Hij liet in zijn testament optekenen dat hij graag naast Simonetta begraven zou worden, en zo geschiedde. In de Ognissanti-kerk in Florence rusten schilder en model naast elkaar, als prachtig bewijs van een bijzondere liefde, die sterker is dan de dood…

Bron : ciaotutti.nl

1897682_687831254594035_86941888_n.jpg

Psyche en Amor - Louis Jean François Lagrenée

Psyche is een vrouwelijke persoon uit de Griekse mythologie. Psyche was een koningsdochter en had twee zusters. Zij was de geliefde van Eros (ofwel Amor).

Psyche was zo mooi dat niemand met haar durfde te trouwen. Haar twee zussen waren beiden al getrouwd met een koninklijke prins en Psyche was nog alleen. Ze wilde niet meer zo mooi zijn, anders zou ze nooit liefde kunnen ontvangen. Haar ouders werden hierdoor ongerust en raadpleegden het orakel van Apollo. Zijn antwoord was: “De maagd is bestemd als bruid voor een onsterfelijke minnaar. Haar toekomstige man wacht op haar op de top van de berg. Goden noch mensen kunnen weerstand bieden tegen hem, die een monster is.”

Psyche zelf wilde naar de berg gaan, naar de man die door het ongelukkige lot aan haar voorbestemd was. Bij de berg aangekomen werd ze opgetild door Favonius. Ze viel in een diepe slaap en werd wakker in een bos met hoge, mooie bomen. Ze ging het bos in en kwam bij een prachtige fontein. Achter de fontein stond een kasteel, zó mooi dat het onmogelijk door mensen kon zijn gemaakt. Ze ging er naar binnen en haar verbazing werd bij alles wat ze tegenkwam groter: Gouden pilaren ondersteunden het dak en de muren waren er prachtig beschilderd. Terwijl Psyche vol bewondering rondkeek, sprak een stem tegen haar: “Onovertroffen vrouwe, alles wat u ziet is van u. De stemmen die u hoort zijn uw bedienden. Ze zullen alles doen wat u hun opdraagt. Ga nu naar uw kamer en fris u op voor het eten.”

Annie_Swynnerton_Cupid_And_Psyche_1891.j

Psyche en Cupido - Annie Swynnerton

Psyche deed wat haar gezegd werd en na een bad genomen te hebben ging ze aan tafel zitten. Het heerlijkste eten en de verrukkelijkste wijnen werden haar voorgezet. Terwijl ze at hoorde ze betoverende muziek.

Haar door het lot toegewezen man had ze echter nog nooit gezien. Hij kwam als het reeds donker was en verliet haar voordat het licht werd. Ze smeekte vaak of hij nog even kon blijven tot het licht was, zodat ze hem kon zien. Maar dat weigerde hij steeds. Hij verklaarde: “Waarom zou je me willen zien ? Twijfel je aan mijn liefde ? Heb je nog een onbevredigde wens ? Als je me zou zien, zou je misschien bang voor me worden of me adoreren. Het enige echter wat ik van je vraag is je liefde. Ik wil liever dat je van me houdt als gelijke dan dat je van me houdt als een god.”

Om deze reden hield Psyche zich een tijdje stil. Maar al snel begon ze zich ongelukkig te voelen. Ze miste haar ouders en haar zussen. Ze kon haar situatie met niemand delen. Het paleis begon als een gevangenis te voelen. Dit vertelde ze aan haar mysterieuze man. Die gaf haar toestemming om haar zussen te gaan halen. Dus haalde Favonius ook haar zussen. Ze genoten in het paleis van heerlijke baden en stelden Psyche ontelbare vragen over haar man. Psyche gaf al snel toe dat ze hem nog nooit had gezien. Haar zussen zeiden daarop dat ze zich zorgen zou moeten maken. Het orakel had immers gezegd dat het een monster was. Ze raadden haar aan het licht aan te doen als hij sliep om te kijken hoe hij eruitzag, zich te wapenen met een dolk en niet te twijfelen om zijn hoofd eraf te hakken als het een monster bleek te zijn.

Psycheabduct.jpg

Psyche ontvoerd door Amor - William-Adolphe Bouguereau

Ze gaf een tijdlang geen gehoor aan de raad van haar zussen, maar op een zekere nacht was ze zo nieuwsgierig dat ze hun advies opvolgde. De persoon die naast haar lag was echter geen monster. Hij was de mooiste der goden, met gouden krullen die langs zijn roodgekleurde wangen vielen. Hij had twee vochtige vleugels op zijn schouders, witter dan sneeuw, met glimmende veren. Toen Psyche voorover leunde om zijn gezicht van dichtbij te zien, viel een druppel olie uit haar lamp op de schouder van de god. Hij werd wakker, spreidde zijn vleugels en vloog het raam uit. Psyche, in haar poging hem te volgen, viel uit het raam. Cupido stopte even en sprak: “O domme Psyche, is dit hoe je mijn liefde terugbetaalt ? Denk jij dat ik, die mijn moeders wil heb genegeerd en jou tot mijn vrouw heb gemaakt, een monster ben en wil jij mijn hoofd afhakken ? Ga terug naar je zussen wiens advies je, in tegenstelling tot dat van mij, wel hebt opgevolgd. Ik zal je straffen door je voor altijd te verlaten. Liefde kan niet ergens wonen waar achterdocht leeft.” Nadat hij dit gezegd had, vloog hij weg en liet hij de arme Psyche alleen achter.

Toen Psyche wakker werd was ze niet langer in het mooie paleis. Ze lag op een open vlakte met haar zussen. Psyche vertelde het verhaal aan hen, waarop die meteen teruggingen naar de berg om daar te wachten op Favonius. Die kwam echter niet. Ze vielen van de berg, tegen de rotsen en stierven.

West_Benjamin_Cupid_and_Psyche-1808.jpg

Psyche en Amor - Benjamin West

Ondertussen dwaalde Psyche een dag en een nacht rond. Zonder eten, drinken of rust. Ze was op zoek naar haar verloren man. In de tempel van Ceres kreeg ze advies. Ze moest naar Venus gaan en haar opdrachten uitvoeren. Misschien zou ze dan ooit haar man terug krijgen. Ze ging naar de tempel van Venus, die haar met afkeer ontving. Ze vroeg of Psyche soms kwam om haar zieke man te zien, herstellende van een wond die hem door zijn liefhebbende vrouw toegebracht was. Ze zou Psyche als echtgenote op de proef stellen.

Ze beval Psyche naar het opslaghuis van haar tempel te gaan. Daar lag een berg met tarwe, gerst, gierst, wikken, bonen en linzen. Venus zei tegen Psyche: “Sorteer deze granen, stop alles van dezelfde soort bij elkaar en zorg dat het voor de avond klaar is.” Toen vertrok Venus. Maar Psyche bleef zitten, met stomheid geslagen, zonder maar een vinger uit te steken. Terwijl Psyche daar zat, vroeg Cupido hulp aan een leger mieren. Ze sorteerden korrel voor korrel de hele graanberg. Nadat Venus gegeten had, ging ze naar Psyche en zag dat de taak vervuld was. Ze zei: “Dit heb jij niet gedaan, dit is zijn werk.” De volgende ochtend kreeg Psyche een nieuwe opdracht: ze moest van een groep schapen met gouden vachten de wol verzamelen. Psyche vertrok naar de rivieroever waar ze de schapen zou vinden en kreeg dit keer advies van de riviergod. Dat advies was dat ze moest wachten tot de nacht, omdat er gevaarlijke rammen rondliepen die haar zouden doden. ’s Avonds, als ze dan sliepen, kon ze veilig passeren en de schapenwol van de takken van de bomen plukken, waar die aan was blijven hangen. En zo vervulde Psyche haar tweede taak. Weer kreeg ze geen goedkeuring van Venus, omdat deze wist dat Psyche hulp had gehad. Psyche kreeg een nieuwe opdracht. Ze moest met een doos naar Proserpine gaan en om een beetje schoonheid vragen voor haar meesteres, omdat deze, toen ze voor haar zieke zoon zorgde, een beetje van haar eigen schoonheid was verloren. Psyche moest voor de avond terug zijn. Toen ze op weg was hoorde Psyche een stem die zei hoe ze de gevaren van de weg kon vermijden. Ze moest langs Kerberus, de hond met drie koppen, zien te komen en Charon overhalen om haar de zwarte rivier over te brengen. Zonder de gevaarlijke weg af te hoeven leggen zou ze dan bij een grot het koninkrijk van Pluto vinden. De stem zei echter ook, dat ze de gevulde doos nooit open mocht maken en erin kijken.

Jean-Louis+David_+Psyche.jpg

Psyche - Jean-Louis David

Psyche kwam veilig aan bij Pluto en ze mocht doorgaan naar Proserpine om de boodschap van Venus door te geven. Ze kreeg de doos mee terug, gesloten en gevuld met het kostbare goedje. Ze ging dezelfde weg terug als waarlangs ze gekomen was. Ze was erg blij om het daglicht weer te zien. Omdat ze zichzelf niet kon weerhouden de doos dicht te laten, opende ze deze om een klein beetje schoonheid aan zichzelf te geven. In de doos vond ze echter geen schoonheid, maar een duivelse slaap. Ze viel midden op de weg zonder enig gevoel of beweging in slaap. Cupido vluchtte door een kier van zijn raam en zocht Psyche. Toen hij haar gevonden had, haalde hij de slaap uit haar ogen en stopte het terug in de doos. Daarop raakte hij haar aan met één van zijn pijlen. Psyche werd wakker en vervulde alsnog haar taak.

Cupido vertelde Jupiter over zijn liefde voor Psyche. Jupiter ging vervolgens met Venus praten, die toestemde om Psyche en Cupido samen te laten zijn. Mercurius werd naar de aarde gestuurd om Psyche te halen. Toen Psyche in de hemel aankwam, kreeg ze een beker ambrosia en Mercurius zei: “Drink dit, Psyche, en je zult onsterfelijk worden. Cupido zal zich nooit kunnen losrukken van de problemen die hij krijgt, maar jullie huwelijk zal eeuwig zijn.” Psyche werd verenigd met Cupido en binnen korte tijd hadden ze een dochtertje, genaamd Voluptas.

LAmouretPsyche.jpg

Psyche en Amor - William-Adolphe Bouguereau

De relatie tussen deze twee geliefden, die niet voor elkaar bestemd waren, is veelvuldig als onderwerp van kunstwerken gebruikt, onder andere door Antonio Canova, Bertel Thorvaldsen, William-Adolphe Bouguereau en Edvard Munch.

venus+detail%281%29.jpg

”Naaktheid is geen pornografie.” De Chinese kunstenaar en dissident Ai WeiWei werd onlangs beschuldigd van het maken van pornografisch materiaal omdat hij een aantal naaktfoto´s had gemaakt. Ook in de Europese kunstcultuur was het afbeelden van het menselijk naakt eeuwenlang omstreden.

Eva+-+Van+Eyck.jpgVaak is de manier waarop een bepaalde cultuur omgaat met naaktheid een goede afspiegeling van de morele waarden van die samenleving. Zo was het voor de prehistorische mens redelijk normaal om figuren van naakte mensen te bezitten, omdat zij dit zagen als een symbool voor vruchtbaarheid.


Schoonheid van het lichaam

Ook in de Griekse beeldhouwkunst speelde het naaktheid een grote rol. De Grieken hadden veel bewondering voor de schoonheid van het menselijk lichaam en waren dan ook van mening dat deze in zijn puurste vorm afgebeeld moest worden, het zogenaamde heroïsche naakt. Overigens ging het hierbij meestal alleen om naakte mannen, want vrouwen werden als imperfect gezien en zij werden dus gewoon bedekt afgebeeld. Dat het de Grieken alleen ging om de schoonheid van het lichaam en niet om de seksualiteit blijkt wel uit de relatief kleine geslachtsdelen die de afgebeelde personen toebedeeld kregen.

Afbeelding van de Zonde

Met de komst van het Christendom werd het artistiek naakt in de vroege Middeleeuwen steeds meer teruggedrongen. Alleen als symbool voor de zondigheid van het zwakkere geslacht werden afbeeldingen van naakte vrouwen soms nog toegestaan. Meestal werden ook zij echter geheel of gedeeltelijk bedekt met gewaden of struikgewassen.  Zelfs Adam en Eva, die volgens de Bijbel naakt in het Paradijs rond liepen, werden in de Christelijke kunst vaak afgebeeld met een vijgenblad voor hun geslachtsdelen.

Mythische figuren

Pas met de komst van de Renaissance in de veertiende eeuw werden de kunstopvattingen over naaktheid weer wat toleranter. Artiesten grepen terug op de klassieke werken en namen daarbij ook het heroïsche naakt weer over. Toch moesten kunstenaars in hun werk wel duidelijk maken dat het ging om een verbeelding van een klassiek mythisch figuur om het naakt te rechtvaardigen. Het is om die reden dat bijvoorbeeld veel Middeleeuwse schilderijen een naakte Venus afbeelden.

Kunst

Het zou nog tot de negentiende eeuw duren voordat het menselijk naakt ook buiten deze klassieke omgeving weer acceptabel werd. Pas in de negentiende eeuw, met de opkomst van het impressionisme in Frankrijk, zagen steeds meer kunstenaars het menselijk naakt op zichzelf als een kunstvorm. Eenzelfde mening was ook de Chinese kunstenaar en dissident Ai Weiwei toegedaan. Afgelopen vrijdag werd bekend dat hij door het Chinese regime in Peking beschuldigd van het verspreiden van pornografisch materiaal vanwege het maken van enkele naaktfoto´s. Weiwei reageerde vandaag echter door te stellen dat naaktheid helemaal niet gelijk staat aan pornografie.

Andromeda+en+Perseus.jpg

In de Griekse mythologie werd Andromeda door de held Perseus gered van een zeemonster, waaraan zij werd geofferd. Haar moeder had beweerd dat ze mooier was dan de dochters van Nereus, de Nereïden. Als straf voor die hybris zond Poseidon het zeemonster Ceto, dat dagelijks de zeeën teisterde. Het orakel had Cepheus echter verteld dat het monster zou verdwijnen als ze hem Andromeda zouden offeren.

perseus-frees-andromeda.jpg

Perseus had net Medusa verslagen en vloog met zijn gevleugelde paard Pegasus langs Ethiopië toen hij Andromeda aan de rots geketend zag met enkel sieraden als kleding. Hij werd op slag verliefd en bood de jammerende Cassiopeia en Cepheus aan hun dochter te redden en het monster te verslaan. In ruil zou hij met haar huwen. De ouders stemden ermee in en Perseus doodde het monster. Andromeda was echter al uitgehuwelijkt aan de broer van Cepheus, Phineus, die haar op de bruiloft van Perseus en Andromeda kwam opeisen. Toen Cepheus en Cassiopeia hun belofte aan Perseus braken en de zijde van Phineus kozen, brak er een gevecht uit. Perseus nam het afgehakte hoofd van Medusa ter hand en versteende daarmee al zijn vijanden.

32071-perseus-and-andromeda-loo-carle-va

Andromeda stond aan de zijde van Perseus en schonk hem later vele kinderen. Als ode aan haar trouw werd ze door Zeus aan de hemel geplaatst. Het sterrenbeeld Andromeda is dus naar haar genoemd. Ook de andere hoofdrolspelers kregen een plek, waarbij opgemerkt mag worden dat Cassiopeia, vanwege haar ijdelheid ondersteboven werd geplaatst.

20studio.jpg

Charles+William+Mitchell+-+Hypatia.jpg

Hypatia was een Griekse wiskundige en neoplatonisch filosofe. Zij wordt wel de eerste vrouwelijke wiskundige genoemd. Ze leefde in Alexandrië (Egypte) en doceerde wiskunde en neoplatonische filosofie. Vanwege haar vooruitstrevende en wetenschappelijke manier van denken en doen werd zij in stukken gereten door een menigte christenen. Haar tijdgenoot, de christelijke historicus Socrates Scholasticus, schetst het volgende portret van haar in zijn Kerkgeschiedenis:

Er was in Alexandrië een vrouw met de naam Hypatia, dochter van de filosoof Theoon, die in de literatuur en wetenschap zo succesvol was, dat zij alle filosofen van haar tijd overtrof. Toegelaten tot de School van Plato en Plotinus hield zij voordrachten over de grondbeginselen van de filosofie. Veel toehoorders kwamen van ver weg om door haar onderwezen te worden. Dankzij haar soevereine optreden en haar elegante verschijning, die zij zich als gevolg van haar geestesbeschaving aangemeten had, verscheen zij vaak in de openbaarheid in tegenwoordigheid van staatslieden. Zij schuwde het ook niet om naar openbare samenkomsten van mannen te gaan. Alle mannen bewonderden haar daarvoor op grond van haar buitengewone waardigheid en deugd des te meer.

---

Charles William Mitchell (Newcastle, 1854 – 1903) was een Engels kunstschilder die wordt geassocieerd met de Prerafaëlieten. Mitchell was een tijdgenoot van John William Waterhouse en het werk van de beide kunstenaars toont overeenkomsten in stijl. Mitchell schilderde een aantal grote historische taferelen en ontwierp ook mozaïeken voor kerkgebouwen. Hij heeft zijn faam voornamelijk te danken aan het schilderij Hypatia uit 1885.

492px-Pygmalion_and_Galatea_%28Lagrenée

Ovidius (43 v. Chr. – 18 na Chr.) schreef een prachtige romance over de Grieks-Cypriotische Prins Pygmalion. Een liefdesgeschiedenis die in symbolische zin nog dagelijks aan de orde is in de menselijke psyche.

Prins Pygmalion – zo schreef Odivius - was een fervent liefhebber van beeldhouwkunst en kon daardoor – in zijn geval – zelf ook aardig met hamer en beitel uit de voeten. In de liefde daarentegen wilde het niet zo vlotten. De vrouwen die hij kende voldeden niet aan zijn morele standaard en dus was Pygmalion ongetrouwd. Op een goede dag – gefrustreerd door zijn vrijgezellenbestaan – leefde hij zich volledig uit op een blok ivoor en hakte een vrouw tevoorschijn die de schoonheid van het mooiste der aarde overtrof. Hij noemde haar Galatea. Pygmalion – snakkend naar liefde – raakte volledig in de ban van zijn eigen creatie. Iedere keer dat hij haar aanschouwde groeide zijn genegenheid totdat hij niets dan intense liefde voelde voor zijn ivoren beeld.

Pygmalion+and+Galatea%2C+as+painted+by+J

Omdat Pygmalion had gezien dat zij hun leven in zonde doorbrachten, nadat hij zich had geërgerd aan de gebreken, die de natuur in groten getale aan de vrouwelijke geest gaf, leefde hij zonder echtgenote als vrijgezel en miste lange tijd een slaapkamergenote.

Intussen beeldhouwde hij met wonderlijke vaardigheid op gelukkige wijze sneeuwwit ivoor en gaf het een schoonheid, waarmee geen enkele vrouw geboren kan worden en hij werd verliefd op zijn werk.

Het is de gedaante van een echt meisje, waarvan je zou geloven dat ze leeft en, als schaamte niet in de weg zou staan, aangeraakt wil worden: zozeer is de kunst verborgen in haar eigen kunst. Hij bewondert haar en Pygmalions borst brandt van verlangen naar het nagebootste lichaam.

Vaak brengt hij zijn handen naar het werk terwijl ze onderzoeken of het een lichaam is of dat ivoor, en hij geeft niet toe dat het nog ivoor is.

jean_leon_gerome_147_pygmalion_and_galat

Hij geeft kussen en meent dat ze teruggegeven worden en hij praat (tegen haar) en houdt (haar) vast en hij gelooft dat zijn vingers zinken weg in de aangeraakte lichaamsdelen en hij is bang dat er een blauwe plek komt op de ingedrukte  ledematen en nu eens haalt hij er vleiende woorden bij, dan weer brengt hij haar geschenken die meisjes dierbaar zijn: schelpen, ronde steentjes en kleine vogels en bloemen van (met) duizend kleuren en lelies en beschilderde ballen en de van de boom gevallen tranen van de Heliaden; hij versiert ook haar lichaam met kledingstukken: hij geeft edelstenen aan haar vingers, hij geeft lange kettingen aan haar hals; gladde parels (hangen) aan haar oor, kettingen hangen op haar borst: alles staat mooi; maar naakt schijnt zij niet minder mooi.

Hij legt haar op met Sidonisch purper geverfde kussens en noemt haar zijn bedgenote en hij legt haar achteroverleunende hals in zachte veren, alsof deze het kan voelen.

Tijdens het feest van Aphrodite bleef Pygmalion voor haar altaar staan en prevelde zijn gebed. “O Godin, als U alles kunt maken, schenk mij dan een vrouw die lijkt op mijn ivoren beeld.” De liefdesgodin voelde de immense hartstocht van Pygmalion voor Galatea en verhoorde zijn gebed. Drie stralen van vuur schoten ten hemel als teken van haar genade. Thuis aangekomen spoedde Pygmalion zich naar zijn ivoren creatie en drukte zijn lippen op de hare. Het ivoor voelde warm en zacht aan en onder de streling van zijn handen veranderde Galatea langzaam in een vrouw van vlees en bloed. Pygmalion en Galatea trouwden en schonken het leven aan een prachtige dochter Paphos. Een naam die nog steeds gedragen wordt door een stad op Cyprus.

pygmalion_and_galatea_by_darkishmoor-d3i

De feestdag van Venus die op heel Cyprus door een groot publiek gevierd werd, was gekomen en jonge koeien met vergulde kromme horens, getroffen in hun sneeuwwitte nek, waren gevallen, wierook rookte, toen hij, nadat hij zijn plicht had vervuld, bij de altaren bleef staan en bedeesd (zei): ‘Als u, goden, alles kunt, laat dan, wens ik, als echtgenote (voor mij) zijn’, omdat Pygmalion niet durfde te zeggen ‘het ivoren meisje’ zei hij: ‘een meisje gelijk aan het ivoren meisje’.

Omdat de gouden Venus zelf op haar feesten aanwezig was, begreep ze wat die wensen betekenden, en, als teken van haar vriendelijke goddelijke macht, is driemaal een vlam opgelaaid en leidde hij zijn spitse tong door de lucht.

Zodra hij is teruggekeerd, zoekt hij het beeld van zijn meisje en terwijl hij ging liggen op het bed gaf hij haar kussen: zij scheen warm te zijn; hij beweegt opnieuw zijn mond naar haar en met zijn handen betast hij haar borst: het betastte ivoor wordt zacht en nadat het zijn hardheid heeft afgelegd geeft het mee onder de druk van zijn vingers en voegt zich, zoals was van de Hymettus door de zon smelt en nadat het door de duim is aangeraakt, in vele vormen gebogen wordt en juist door het gebruik bruikbaar wordt.

Terwijl hij stomverbaasd is en aarzelt of hij zich moet verheugen of moet vrezen dat hij bedrogen wordt, raakt hij weer, terwijl hij weer liefheeft, zijn wens met zijn hand aan; het was een lichaam: de aderen kloppen nadat ze door zijn duim zijn aangeraakt.

Dan spreekt de Paphische held werkelijk een stortvloed van woorden uit, waarmee hij Venus bedankt, en uiteindelijk drukt (kust) hij met zijn mond de niet onechte mond en het meisje voelde de gegeven kussen en bloosde en terwijl ze haar schuchtere blik naar het licht ophief, zag ze tegelijk met de hemel haar geliefde.

De godin zegent het huwelijk, dat ze heeft bewerkstelligd en nadat de maansikkels al negenmaal tot een volledige cirkel zijn samengebracht, baarde zij Paphos, van wie het eiland haar naam heeft.

Antiope en Jupiter - Anthony Van Dyck

In Jupiter en Antiope bracht Antony van Dyck een van de talrijke escapades van Jupiter in beeld. In de Metamorfosen van Ovidius lezen we hoe de oppergod, vermomd als sater, de nimf Antiope zwanger maakte van een tweeling. Van Dyck beeldde het moment af waarop Jupiter, vergezeld van zijn vaste attribuut de arend, de argeloos slapende Antiope bespiedt. De erotisch getinte voorstelling kan begrepen worden als een ode aan de vruchtbaarheid, maar ook als een veroordeling van losbandig gedrag. Dergelijk mythologische taferelen boden kunstenaars een alibi om zonder schroom naaktfiguren uit te beelden. Jupiter en Antiope is een jeugdwerk van Van Dyck en een van de weinige mythologische voorstellingen van zijn hand. Het is een typisch bravourestuk waarin Van Dyck zijn virtuositeit in het schilderen van naakten en kostbare stoffen kon demonstreren. Hij boekte er veel succes mee. Er zijn verschillende versies van en Rubens zelf bezat er een tot aan zijn dood.

Welkom bij Clubs!

Kijk gerust verder op deze club en doe mee.

Wat is dit?


Of maak zelf een Clubs account aan: